Echografie

Onze praktijk beschikt over de mogelijkheid om echografisch onderzoek te doen.
Iedereen kent het gebruik van de echografie bij zwangere vrouwen en bij het onderzoek van bijvoorbeeld de onderbuik of het hart. Het onderzoek van spieren, pezen, slijmbeurzen, zenuwen etc. met echo is minder bekend.
Echografie in de fysiotherapie streeft naar uitbreiding van de objectiviteit, de betrouwbaarheid en de validiteit van het fysiotherapeutisch onderzoek en evaluatieproces. Het in beeld brengen van aandoeningen c.q. het uitsluiten daarvan, bepaalt de keuzes in de therapie t.a.v. het behandelplan en/of verwijsbeleid. Echografie maakt bovendien herstelprocessen meetbaar en inzichtelijk.

Wat is echografie?
Simpel gezegd is echografie het afbeelden van structuren binnen het lichaam door het uitzenden van geluidsgolven en het teruggekaatste (echo) geluid om te zetten in videobeelden. De fysiotherapeut kijkt naar de pezen, kapsels, gewrichten, zenuwen, botten en spieren, die afgebeeld worden in verschillende gradaties van grijs-zwart tinten. Dit verschil ontstaat door de verschillende weefsels in het lichaam met allen een verschillende weerstand.

Wat heeft echografie te bieden?
Als de behandelaar zelf het onderzoek uitvoert bij de patiënt ziet hij onmiddellijk de dynamische beelden, dit in tegenstelling tot röntgenopnamen en MRI welke slechts statische beelden opleveren. Tijdens een ultrasound onderzoek kan de patiënt actief medewerking verlenen door aan te geven wanneer en bij welke beweging de klachten toe of afnemen. De behandelaar kan dan direct een relatie leggen tussen de klacht en de beelden.

Wat zijn de toepassingen van de echografie?
Echografie kan onder andere in de volgende gevallen toegepast worden en verduidelijking geven van de volgende structuren:

Spieren………………..(scheuren, littekens, kalkneerslag)
Pezen…………………..(scheuren, degeneratie, kalkneerslag)
Slijmbeurzen………..(ontstekingen, vochtcollectie, kalkneerslag)
Gewrichtsbanden…(scheuren, verdikkingen)
Kapsels……………….(ontstekingen, scheuren, verdikkingen)
Kraakbeen…………..(schade, defecten, dikte)
Meniscus…………….(oppervlakkige scheuren, cystes)
Botten…………………(losse botfragmentjes, breukjes, indeukingen, groeischijven)
Zenuwen……………..(ligging in tunnels bijvoorbeeld bij de carpale tunnel)

Niet alleen voor diagnostiek
Echografie is in eerste instantie bedoeld om het diagnostisch proces te verbeteren en uw vermoedens omtrent een lichamelijke klacht te bevestigen of ontkennen. Zo zijn veel van de klachten uit de dagelijkse fysiotherapiepraktijk zichtbaar te maken met echografie. Het kan zelfs zo zijn dat een echo zorgt voor een ander behandelplan doordat zaken aan het licht komen die anders onopgemerkt blijven.

Echografie is er niet alléén voor diagnostische doeleinden. Het is ook in te zetten om bijvoorbeeld de voortgang van het behandeltraject te evalueren. Ook wordt echografie tegenwoordig steeds vaker therapeutisch gebruikt.

Afbeelding 1. Links: gedeeltelijke scheur van de achillespees. Rechts: gezonde achillespees

Waarom echo door de fysiotherapeut?
Een voordeel van een echo die gemaakt wordt door de fysiotherapeut is dat deze ook het klachtenbeeld van de patiënt kent, omdat hij zelf de anamnese en het lichamelijk onderzoek gedaan heeft. Bovendien is de fysiotherapeut vaak ook de behandelaar en weet hij therapie goed aan het klinisch beeld te koppelen. Een radioloog beoordeeld vaak alleen de statische beelden achteraf, dus zonder de patiënt ooit gezien te hebben.

Echografie biedt extra inzicht
De behandelend fysiotherapeut kan iemand dynamisch onderzoeken  en zien wat er gebeurt tijdens een pijnlijke beweging. Of je kunt iemand met echografie bekijken die, om wat voor reden dan ook, minder gemakkelijk lichamelijk te onderzoeken is. In combinatie met de anamnese is zodoende toch een gefundeerde uitspraak te doen over de (mogelijke) oorzaak, ernst en eventuele herstel belemmerende factoren (afb. 1). Echter zijn dit niet de enigste voordelen van echografie.

Echografie kan dienen als nulmeting voor latere evaluaties. Het geeft een beeld van de verschillende lagen vanaf de huid tot aan het bot om een beeld te krijgen hoe de anatomie van de patiënt eruit ziet.

Een compleet echografisch onderzoek is in relatief korte tijd uit te voeren.

Het is gemakkelijk om snel links-rechts te vergelijken.

De patiënt hoeft niet op de wachtlijst voor de afdeling radiologie, maar weet direct wat er aan de hand is.